Kalp Rehabilitasyonu ve EECP: Egzersizle Benzerlikler ve Farklar

Kardiyak rehabilitasyon; kalp hastalarının denetimli egzersiz, risk faktörü yönetimi ve eğitimle daha güvenli ve aktif bir yaşama dönmesini amaçlar. Türk Kardiyoloji Derneği Kalp Yetersizliği Bülteni'nde yayımlanan değerlendirmede, EECP'nin damarlar üzerinde egzersize benzeyen bazı etkileri nedeniyle kalp yetersizliği rehabilitasyon programlarında yer alabileceği ele alınmıştır.

Egzersiz damarlara ne yapar?

Düzenli egzersiz sırasında artan kan akımı, damar iç yüzeyinde sürtünme kuvvetini (shear stress) artırır. Bu uyarı, damar genişletici nitrik oksit ve prostasiklin salınımını artırarak damarın işlevini iyileştirir. Uzun süreli düzenli egzersizin inflamasyonla ilişkili bazı belirteçleri de azalttığı gösterilmiştir.

EECP'nin benzer etkileri

EECP, kalp gevşerken artırdığı kan akımıyla damar duvarındaki sürtünme kuvvetini yükseltir. Bültende özetlenen çalışmalarda şu bulgular bildirilmiştir:

• Nitrik oksit düzeyinin ilk seanstan sonra artmaya, damar daraltıcı endotelin-1 düzeyinin azalmaya başladığı; bu değişikliklerin tedavi boyunca belirginleştiği ve üç ay sonra da başlangıç değerlerinden farklı olduğu
• Anjinalı hastalarda göğüs ağrısı sıklığı ve nitrogliserin kullanımındaki azalmayla birlikte inflamatuvar belirteç TNF-alfa düzeyinin de kontrol grubuna göre düştüğü
• Kalp yetersizliğinde yükselen BNP düzeylerinin tedaviyle azaldığı

Bu nedenle EECP için zaman zaman “pasif egzersiz” benzetmesi yapılır.

EECP egzersizin yerine geçer mi?

Hayır. Egzersizin kas gücü, denge, kilo kontrolü, kan şekeri ve ruh hali üzerindeki çok yönlü faydalarını tek bir yöntem karşılayamaz. EECP'nin rehabilitasyondaki olası yeri daha çok şu durumlardadır:

• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı nedeniyle egzersiz programına yeterince katılamayan hastalar
• Efor kapasitesi çok düşük olduğu için rehabilitasyona başlamakta zorlanan seçilmiş hastalar
• Tedavi sonrası yakınmaları azaldığında egzersiz programına daha aktif katılabilecek hastalar

Kalp yetersizliğinde bulgular

Çok merkezli PEECH çalışmasında egzersiz süresi ve yaşam kalitesindeki artışa fonksiyonel sınıfta iyileşme eşlik etmiştir. Ortalama yaşı 72 olan hastaların alt grup analizinde de egzersiz süresi, zirve oksijen alımı ve yaşam kalitesi kontrol grubuna göre daha iyi bulunmuş; tedavi ileri yaştaki hastalarda da iyi tolere edilmiştir. Bununla birlikte EECP'nin kalp yetersizliğinde hastalığın seyrini değiştirdiği kanıtlanmış değildir.

Pratikte nasıl birleştirilir?

• EECP haftalarında egzersiz planı hekimle birlikte yapılır; hafif yürüyüşler çoğu hastada sürdürülebilir.
• Tedavi tamamlandıktan sonra kazanımların korunması için düzenli, denetimli egzersize geçilmesi önerilir.
• Sigara, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri kontrolü her iki yaklaşımın da temelidir.

Sık sorulan sorular

EECP sırasında spor salonuna gidebilir miyim?

Yoğun egzersize başlamadan önce hekiminize danışın. Tedavi haftalarında hafif-orta tempolu, önerilen aktiviteler genellikle tercih edilir.

EECP'den sonra egzersize başlamak daha mı kolay olur?

Yakınmaları azalan hastaların bir kısmı egzersize daha kolay katılabildiğini ifade eder; ancak bu herkes için aynı değildir.

İlgili yazılar: EECP Tedavisi Nedir? Kimlere ve Nasıl Uygulanır? · Kimler EECP Tedavisine Uygundur?

Değerlendirme ve randevu

EECP'nin sizin için uygun olup olmadığı; kardiyoloji muayenesi, mevcut tetkikleriniz ve gerektiğinde ek testlerle belirlenir. Değerlendirme ve randevu için sayfamızdaki iletişim bilgilerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Ani başlayan, istirahatte geçmeyen veya giderek artan göğüs ağrısında beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.

Kaynaklar

• Kozdağ G. Kalp yetersizliği rehabilitasyon programlarında enhanced external counterpulsation tedavisinin önemi. Türk Kardiyoloji Derneği Kalp Yetersizliği Elektronik Haber Bülteni. 2009;1(8).
• Akhtar M ve ark. Effect of external counterpulsation on plasma nitric oxide and endothelin-1 levels. Am J Cardiol. 2006;98(1):28-30.
• Casey DP ve ark. Effect of enhanced external counterpulsation on inflammatory cytokines and adhesion molecules in patients with angina pectoris and angiographic coronary artery disease. Am J Cardiol. 2008;101(3):300-2.
• Feldman AM ve ark. Enhanced external counterpulsation improves exercise tolerance in patients with chronic heart failure (PEECH). J Am Coll Cardiol. 2006;48(6):1198-205.