Varis, Derin Ven Trombozu ve Bacak Damar Hastalığında EECP

EECP'nin etkisi bacaklara sarılan manşetler aracılığıyla oluştuğu için bacak damarlarının durumu tedavi kararında belirleyicidir. Derin ven trombozu (DVT), aktif toplardamar iltihabı ve ciddi bacak atardamar hastalığı EECP'ye engel kabul edilir; varisler ise türüne ve şiddetine göre değerlendirilir.

Toplardamar (ven) sorunları

Derin ven trombozu ve akciğer embolisi

Bacak toplardamarlarında mevcut ya da geçirilmiş pıhtı öyküsü, birçok kaynakta EECP için kontrendikasyon olarak belirtilir. Manşet basıncının pıhtının yerinden oynamasına ve akciğere gitmesine yol açma olasılığı bu yaklaşımın temel nedenidir. Daha önce akciğer embolisi geçirmiş hastalarda da aynı dikkat geçerlidir.

Aktif flebit

Yüzeyel toplardamarlarda kızarıklık, sertlik ve ağrıyla seyreden iltihap (tromboflebit) varken EECP uygulanmaz.

Varisler ve venöz ülserler

Belirgin varisler ve toplardamar yetersizliğine bağlı bacak yaraları (staz ülserleri) bazı kaynaklarda kontrendikasyon olarak sayılır. Hafif varislerde ise karar muayene ve gerektiğinde toplardamar Doppler ultrasonu ile verilir.

Atardamar (arter) sorunları

Bacak atardamarlarındaki ciddi daralma veya tıkanıklık (periferik arter hastalığı), hem tedavinin etkin uygulanmasını engelleyebilir hem de pıhtı riskini artırabilir. Yürürken baldırda kramp tarzı ağrı, ayaklarda soğukluk ve nabızların zayıf alınması bu açıdan uyarıcıdır. Değerlendirme için ayak bileği-kol basınç indeksi ve atardamar Doppler ultrasonu kullanılabilir.

Cilt ve yumuşak doku

• Bacaklarda açık yara, ülser veya cilt enfeksiyonu
• Yakın zamanda geçirilmiş bacak veya kalça ameliyatı
• Ciddi ödem veya lenfödem

Bu durumlar tedavinin ertelenmesini ya da özel önlem alınmasını gerektirebilir.

Tedavi sırasında bacaklarınızı izleyin

EECP sırasında hafif ödem, cilt tahrişi veya morarma görülebilir. Ancak aşağıdaki belirtiler ekibe hemen bildirilmelidir:

• Bir bacakta ani başlayan şişlik, ağrı, kızarıklık veya ısı artışı
• Ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Ayakta renk değişikliği, soğukluk veya uyuşmanın artması

Değerlendirmede kullanılan testler

• Toplardamar Doppler ultrasonu: Derin ven trombozu, geçirilmiş pıhtıya bağlı değişiklikler ve kapak yetersizliği (reflü) açısından bacak toplardamarlarını gösterir.
• Atardamar Doppler ultrasonu: Bacak atardamarlarındaki darlık ve tıkanıklıkların yerini ve derecesini ortaya koyar.
• Ayak bileği-kol basınç indeksi: Ayak bileği ve kol tansiyonlarının karşılaştırıldığı basit bir testtir; belirgin düşüklük bacak atardamar hastalığını düşündürür.

Yakın zamanda varis ameliyatı veya toplardamar girişimi geçirmiş hastalarda iyileşme süreci tamamlanmadan EECP planlanmaz.

Sık sorulan sorular

Yıllar önce bacağımda pıhtı olmuştu, EECP alabilir miyim?

Geçirilmiş derin ven trombozu birçok kaynakta engel olarak kabul edilir. Durumunuz, güncel Doppler bulguları ve hekiminizin değerlendirmesiyle ele alınmalıdır.

Varis çorabı giyiyorum, seans günü ne yapmalıyım?

Seans sırasında manşetlerin altına özel tedavi giysisi giyilir. Çorabınızı ne zaman çıkarıp giyeceğinizi ekiple birlikte planlayın.

İlgili yazılar: EECP Tedavisi Nedir? Kimlere ve Nasıl Uygulanır? · Kimlere EECP Uygulanmaz? Kontrendikasyonlar ve Dikkat Gerektiren Durumlar

Değerlendirme ve randevu

EECP'nin sizin için uygun olup olmadığı; kardiyoloji muayenesi, mevcut tetkikleriniz ve gerektiğinde ek testlerle belirlenir. Değerlendirme ve randevu için sayfamızdaki iletişim bilgilerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Ani başlayan, istirahatte geçmeyen veya giderek artan göğüs ağrısında beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın.

Kaynaklar

• Sinvhal RM, Gowda RM, Khan IA. Enhanced external counterpulsation for refractory angina pectoris. Heart. 2003;89(8):830-3.
• Cleveland Clinic. Enhanced External Counterpulsation (EECP). Health Library, 2022.